beroemde violisten: Ernesto Camillo Sivori

tekst: Albert Payne (vertaling uit het Duits: Wouter van der Land)

Sivori (6 juni 1817–18 februari 1894 WVDL) werd net als Paganini geboren in Genua en geldt als diens opvolger en als de belangrijkste moderne Italiaanse violist sinds zijn alom bewonderde voorbeeld en leermeester. Hij was, ook net als Paganini, een leerling van Costa. Het spel van de kleine Sivori wekte de interesse van de grote meester. Paganini nam Sivori aan als leerling en schreef voor hem zes sonaten voor viool, gitaar, altviool en cello en speelde deze stukken met hem, waarbij Paganini de begeleidende gitaarpartij op zich nam. Dit directe contact had een beslissende invloed op de richting van Sivori’s spel en deze probeerde nauwgezet in de voetsporen van zijn leermeester te treden.

Op tienjarige leeftijd bezocht hij Parijs, naar mijn zegt samen met zijn meester zelf, die hem dan ook naar Engeland moet hebben begeleid. Hoewel hij als jongetje al veel applaus in ontvangst nam, keerde hij terug naar Genua om onder de hoede van Giovanni Serri verder te studeren.

Vanaf 1839 begonnen zijn echte concertreizen, om te beginnen naar Rusland. In 1841 verbleef hij in België en Nederland, in 1843 in Parijs en van 1844–1845 in Engeland, waarna hij zich in 1846 inscheepte naar Amerika. Hij doorkruiste het continent in alle richtingen en daarover doen de meest bizarre verhalen de ronde. In enkele steden die hij binnentrad was de loftrompet hem vooruitgesneld en zouden de bewoners bloemen over de weg hebben uitgestrooid. Geen violist vóór hem was zo’n eerbetoon in Amerika te beurt gevallen. Sivori trok te paard door Mexico, Chili en Peru, om zich in Valparaiso naar Rio de Janeiro in te schepen. Van daaruit reisde hij naar Montevideo en Buenos Aires. Aan bedreigingen voor zijn lijf en goederen zou het hem daarbij zeker niet hebben ontbroken!

Na deze Amerikaanse rondreis van acht jaar keerde de toonkunstenaar terug naar zijn vaderstad. Hij had een aanzienlijk vermogen vergaard, dat hij echter door ongelukkige speculaties  verspeelde. Hij moest daardoor noodgedwongen weer op tournee en trok nieuwe triomfen vierend door Engeland, Schotland, Ierland, Zwitserland, Italië, Spanje, Portugal, België, Nederland en Duitsland om in 1862 weer (voor de derde keer) in Parijs te arriveren. Ook hier bleek de belangstelling voor Sivori onverminderd groot te zijn. Hij trad onder andere samen met Alard op, waarbij hij het tweede concert van Paganini speelde en Alard een uitvoering gaf van Mendelssohn’s vioolconcert.

Sivori beschikt* over een speltechniek zonder zwakke punten met een heldere, welluidende toon. Van spelen volgens de Duitse school is bij hem natuurlijk geen sprake, maar het verdient vermelding dat hij composities van Haydn, Beethoven, Mozart etc. op een smaakvolle wijze ten gehore wist te brengen.

Eigen composities van Sivori zijn: twee vioolconcerten, een fantasie caprice voor viool en orkest, twee duoconcerten voor viool en piano, een tarantella voor viool met orkest of piano, variaties op een Italiaans liedthema, drie romances voor viool en piano, variaties op een thema uit de Nachtwandlerin en fantasieën en variaties op operamelodieën.

* Deze tekst werd gepubliceerd in 1893, een jaar voor het overlijden van Sivori, vandaar dat hij nog als levend wordt opgevoerd.

Vertaling van ‘Ernesto Camillo Sivori’, uit: A. Ehrlich (Pseudonym van Albert Payne), Berühmte Geiger der Vergangenheit und Gegenwart (beroemde violisten uit verleden en heden), Leipzig 1893. Het boek is online beschikbaar als scan en OCR-tekst op Archive.org en antiquarisch te koop via Antiqbook.nl.